Nano
Nano is de nieuwe rekenmethode van de makers van Semsom. Geen update, maar een krachtige volgende stap, ontwikkeld samen met leerkrachten. Met duidelijke instructies, 34 vaste procedures en het principe ‘minder taal, meer rekenen’ bouwen leerlingen stap voor stap aan automatisering, inzicht en zelfvertrouwen. Nano is speciaal ontwikkeld voor groep 5 t/m 8 en sluit naadloos aan op Semsom (groep 1-4). Samen vormen ze één doorgaande leerlijn voor het rekenonderwijs.
Nano is in schooljaar 2026-2027 beschikbaar voor groep 5 en 6, het schooljaar daarna volgen groep 7 en 8.
Rekenen met Nano
- Groeit mee met het kind in de bovenbouw
- Minder talig: eerst technisch, dan toegepast rekenen
- Expliciete duidelijke instructie met aandacht voor begrip
- Efficiënte procedures en heldere instructie
- Veel en gevarieerd automatiseren
- Veel ruimte om te oefenen en te verdiepen
- Blokdoelen in plaats van weekdoelen: jij houdt de regie
Minder taal, meer rekenen
Bij Nano draait het om rekenen. Rekencontexten worden kort en visueel aangeboden, zodat leerlingen direct aan de slag kunnen. Minder taal, meer focus – zo krijgt elk kind de kans om te slagen.
Technisch en toegepast rekenen
Bij Nano zorgen slimme instructieprincipes ervoor dat leerlingen niet alleen leren rekenen, maar de stof ook echt begrijpen en toepassen.
Technisch rekenen: eerst beheersen dan toepassen
- Isoleren: Leerlingen oefenen een afgebakend doel of procedure met instructie volgens het EDI-model.
- Integreren: Koppel nieuwe kennis aan wat leerlingen al weten, zodat ze het sneller en beter begrijpen en onthouden.
Toegepast rekenen: rekenen in de praktijk
- Generaliseren: Leerlingen passen hun kennis toe in nieuwe taken en contexten.
- Consolideren: Stimuleer dat leerlingen hun reken- vaardigheden altijd en overal gebruiken.
Zo zorgt Nano voor sterk, flexibel en praktisch rekenonderwijs!
Duidelijke instructie met aandacht voor begrip
Bij Nano begint elke instructie met begrip. Eerst ontdekken leerlingen wat ze doen en hoe dit aansluit bij wat ze al weten. Daarna volgen ze een stapsgewijze procedure. Zo weten ze niet alleen wat ze moeten doen, maar krijgen ze ook het vertrouwen hoe ze het moeten doen. En dat werkt! We gebruiken het directe instructiemodel. Nieuwe lesstof wordt stap voor stap aangeleerd, met begeleiding richting zelfstandig werken. De lesfasen ‘ik – wij – jullie – jij’ helpen hierbij.
Bij instructies staan drie kernvragen centraal:
- Declaratieve kennis (feiten en concepten): Welke basiskennis is nodig? Denk aan feiten, begrippen en relaties. Wat is ...?
- Procedurele kennis: Welke stappen volg je? Hoe doe je ...?
- Metacognitieve kennis (kennis over het eigen leren): Begrijpt de leerling waarom en wanneer je iets toepast? Waarom doe je...?
Zo zorg je ervoor dat leerlingen niet alleen weten wat ze moeten doen, maar ook begrijpen waarom.
34 Procedures die altijd werken
Nano rekent met slechts 34 procedures – duidelijke stappenplannen die altijd gebruikt kunnen worden.
Een procedure is een vaste reeks stappen (‘hoe’) om een som of rekenkundig vraagstuk op te lossen (ook wel een algoritme genoemd). Eerst leren leerlingen de procedure geïsoleerd, daarna oefenen ze net zo lang tot (bijna) de hele groep de procedure beheerst.
Procedure onder de knie? Dan mag een leerling ook variastrategieën toepassen.
Waarom maar 34 procedures? Omdat deze altijd werken. Ze helpen leerlingen gestructureerd denken en voorkomen onnodige belasting van het werkgeheugen.
Veel en gevarieerd automatiseren
Bij Nano speelt automatiseren een grote rol, net als bij Semsom. Door veel en gevarieerd te oefenen, bouwen leerlingen een stevig rekenfundament. We werken hierbij met de rekenmuur.
Automatiseren in elke les:
- Elke Nanoles start met een pagina uit het werkboek automatiseren.
- Extra oefenen met oefensoftware en activiteitenkaarten
Rekenspel: leren door te doen
Rekenen moet leuk en afwisselend blijven. Daarom biedt Nano bij elk blokdoel:
- Spelletjes met de activiteitenkaarten
- Binnen- en buitenactiviteiten om bewegend en spelend te leren
- Challengelessen aan het einde van elk blok met uitdagende opdrachten
Netjes schrijven, beter rekenen
Netjes schrijven voorkomt slordigheidsfouten en maakt nakijken makkelijker. In Nano maak je werkafspraken over netjes schrijven.
Eerst beheersen, dan doorgaan
Bij Nano geloven we dat je niet kunt bouwen op drijfzand. Daarom zorgen we ervoor dat leerlingen eerst een rekenprocedure écht beheersen voordat we een nieuwe introduceren. Stap voor stap, met heldere uitleg en veel tijd om te oefenen, versterken we hun vaardigheden. Geen drijfzand, maar een stevige basis voor zelfvertrouwen en succes.
Organisatie en differentiatie
Jaar organisatie met veel ruimte voor herhaling
Duidelijke structuur, effectief leren:
- 6 blokken (5 reguliere + 1 startblok)
- 6 weken per blok (startblok uitgezonderd)
- 5 lessen per week voor een consistent leerproces
- 8 parkeerweken voor herhaling, verdieping en extra ondersteuning
Met deze opbouw krijgen leerlingen de tijd om rekenvaardigheden te ontwikkelen én te versterken.
Flexibele blokopbouw
Elke week staat één blokdoel centraal, zodat leerlingen stap voor stap leren met focus en diepgang. Meer tijd nodig voor instructie of oefenen? Dat kan! Je past de planning aan jouw groep aan, niet andersom. Een standaard blok ziet er als volgt uit:
Lesopbouw
Instructieles technisch en toegepast rekenen.
Oefenles technisch en toegepast rekenen.
Differentiatie
Bij Nano krijgt elke leerling passende ondersteuning.
Door check-momenten en observaties volg je de voortgang. Aan het einde van de vierde les technisch rekenen van elk blokdoel meet je met een ‘check-out’ of de stof beheerst wordt. Pas als 80% van de groep het doel haalt, ga je verder met toegepast rekenen. Zo niet, dan herhaal je instructies en oefen je met printbladen, activiteitenkaarten en extra opdrachten.
Blijft een leerling moeite houden? Dan analyseer je welke kennis ontbreekt en bied je gerichte ondersteuning, eventueel met een stap terug in de leerlijn.
Sterke rekenaars
Heeft een leerling meer uitdaging nodig? Dan krijgt deze leerling verdiepende opdrachten, denkvragen en complexe rekenproblemen. Zo daag je deze leelingen uit om verder te denken en hun vaardigheden te verdiepen. En krijgt iedereen de kans om écht goed te leren rekenen!
Combinatiegroepen
Werk je met een combinatiegroep? Nano geeft je overzicht en structuur, met één doel per week, vaste lesfasen en materialen die zelfstandig werken stimuleren. Zo kun jij makkelijk schakelen tussen groepen en differentiëren waar nodig.
Doorgaande leerlijn
Nano: de logische stap na Semsom
Werk je met Semsom en zoek je een rekenmethode voor de bovenbouw die hierbij naadloos aansluit? Nano is de logische volgende stap!
Van ontdekken naar verdiepen
Met Semsom ontdekken leerlingen spelenderwijs de wereld van rekenen. Nano bouwt hierop voort met een duidelijke structuur, focus en volop ruimte voor oefenen en automatiseren — zonder het speelse karakter te verliezen. Zo groeit rekenen mee met de ontwikkeling van de leerling.
Duidelijke opbouw, soepele overgang
Beide methodes hanteren een heldere opbouw, visuele ondersteuning en gevarieerde werkvormen. Dat maakt de overgang van Semsom naar Nano natuurlijk en logisch.
Van concreet naar abstract
Semsom legt de focus op begrip en inzicht. Nano helpt leerlingen vervolgens om rekenprocedures efficiënt en correct toe te passen. De werkwijze en materialen zijn herkenbaar van Semsom, maar zijn toegespitst op de bovenbouw.
Wat blijft hetzelfde?
Overeenkomsten tussen Semsom en Nano:
- Duidelijke, expliciete instructie
- Veel aandacht voor automatiseren
- Het toepassen van het geleerde in contexten
- Rekenspellen op het niveau van het kind
- Ontwikkeld vanuit de praktijk
- Hoog eindniveau
- Voldoet aan de nieuwste kerndoelen voor rekenen en wiskunde
Wat voegt Nano toe?
- Rekenen voor de bovenbouw
- Efficiënte rekenprocedures die altijd werken
- Directe instructie met aandacht voor begrip
- Netjes en gestructureerd werken
- Duidelijk opschrijven van denkstappen
Met Semsom leggen leerlingen een stevig fundament en Nano bereidt ze optimaal voor op het eindniveau en de overstap naar het voortgezet onderwijs.
Materialen
Met Nano heb je als leerkracht alles direct bij de hand. Alle materialen die je normaal zelf zou moeten bedenken, verzamelen of maken, zijn al voor je uitgewerkt. Van overzichtelijke handleidingen tot werkboeken rekenmuur, passend plusaanbod en van handige strategieboekjes tot speelse activiteitenkaarten en rekenbakjes.
Materiaal voor de leerkracht
- Handleiding Nano
Basismateriaal voor leerlingen van groep 5 t/m 8
- Nano werkboeken
- Werkboek automatiseren
- Toetsboek Nano
- Activiteitenkaarten
- Rekenschrift met ruitjes
- Opzoekboekje
- Rekenbakje Nano
- Wisbordjes Nano
Aanvullend materiaal
- Pluswerkvoek